An Analytical Review on Villa No. 30 / Catherine Spiridonoff

تحلیلی بر معماری ویلای شماره 30 / کاترین اسپریدونف
در حاشیه داوری جایزه شایستگی معمار ایرانی 1398

آنچه در ادامه می‌خوانید، تحلیلی است از کاترین اسپریدونف، یکی از داوران دومین دوره جایزه شایستگی معمار ایرانی (1398)، درباره معماری ویلای شماره 30، اثر مهندسین مشاور پادیر (سعید میرمحمدصادقی و لادن زارعی) که امسال رتبه نخست این جایزه را به خود اختصاص داد.

تحلیلی بر معماری ویلای شماره 30 / کاترین اسپریدونف
Courtesy of Catherine Spiridonoff

در ویلای شماره 30 به راحتی می‌توان اصول معماری ایرانی را که استاد پیرنیا به آن اشاره داشتند، یافت: تناسبات انسانی، هماهنگی، ارتباط درون و برون، پرهیز از بیهودگی، و اما جالب‌ترین نکته‌ای که فارغ از فرم جذاب آن یافتم، رعایت «پیمون» یا نسبت فیبوناچی است. البته تصور می‌کنم که طراحان پروژه به صورت ناخودآگاه به آن دست یافته‌اند، چرا که اگر غیر از این بود، قطعا در توضیحات پروژه به آن اشاره می‌کردند.

تحلیلی بر معماری ویلای شماره 30 / کاترین اسپریدونف
Courtesy of Catherine Spiridonoff

دنباله فیبوناچی مجموعه‌ای از اعداد است که در آن هر عدد حاصل جمع دو عدد قبل از خود است و از این‌رو، این دنباله از صفر شروع می‌شود: 0، 1، 1، 2، 3، 5، 8، 13، 21، 34، 55، 89، 144، …

دنباله فیبوناچی
© wikimedia.org

اگر نسبت دو عدد متوالی را در دنباله فیبوناچی بگیریم، یعنی هر عدد را بر عدد قبل از خود تقسیم کنیم، مجموعه‌ای از اعداد را پیدا خواهیم کرد که به نظر می‌رسد این نسبت به تدریج، به یک عدد خاص که آن را «نسبت طلایی» (Phi=1.618) می‌نامیم، نزدیک می‌شود:
1/1=1
2/1=2
3/2=1.5
5/3=1.66666
8/5= 1.6
13/8=1.625
21/13=1.61538
34/21=1.61904

تعریف هندسی دنباله فیبوناچی
© mathforum.org

به لحاظ هندسی، ما می‌توانیم متوجه شویم که اگر یک مربع 1در1 داشته باشیم و یک مربع 1در1 دیگر در کنار آن قرار دهیم، یک مستطیل طلایی به دست می‌آید و  چنانچه یک مربع با طولی برابر با طول این مستطیل (یعنی 2) به آن اضافه کنیم، آنگاه آنچه که باقی می‌ماند، یک مستطیل طلایی دیگر است که این توالی می‌تواند برای همیشه ادامه یابد، یعنی ما می‌توانیم مربع‌های بزرگ و بزرگ‌تر را اضافه کنیم و مستطیل‌های بزرگ‌ و بزرگ‌تر طلایی را به دست آوریم.

منحنی فیبوناچی
© revoseek.com

دنباله فیبوناچی در طبیعت دیده می‌شود و الگوهای آن در شاخه درختان، و برگ‌ها و ساقه‌ها وجود دارد که این الگوهای به ظاهر تصادفی به عنوان یک ارزش زیبایی‌شناختی قوی برای انسان شناخته شده‌اند. همچنین دنباله فیبوناچی روشی برای به‌دست‌آوردن نوعی سیستم اندازه‌گیری و فاصله‌گذاری در طرح‌های طراحان است، چرا که بسیاری از طراحان اندازه و فاصله را به طور دلخواه یا بر اساس غریزه انتخاب می‌کنند. در زمینه معماری نیز نویسندگان مختلف ادعا می‌کنند که بسیاری از بناهای اولیه بشر و آثار شناخته‌شده تاریخ معماری، از قبیل استون‌هنج، هرم بزرگ مصر، پارتنون و کلیسای جامع شارتر دارای نسبت طلایی هستند.

Courtesy of Catherine Spiridonoff

فرم ساده و متواضع ویلای شماره 30  نیز که بر اساس ایده اصلی سرپناه شکل گرفته و از یک صفحه تاشده به حجم و در نهایت، به یکپارچگی درون و برون، و کل و جزء رسیده، دربردارنده هندسه نسبت طلایی است، به طوری که در طی تحلیل و آنالیز نما، پلان و حتی تناسبات پنجره‌ها می‌توان رعایت نسبت طلایی را یافت.

تحلیلی بر معماری ویلای شماره 30 / کاترین اسپریدونف
Courtesy of Catherine Spiridonoff

نسبت طول به عرض پلان ویلا 1.6 است که تقریبا با نسبت طلایی (1.618) برابر است و منحنی فیبوناچی در پلان جای می‌گیرد.

تحلیلی بر معماری ویلای شماره 30 / کاترین اسپریدونف
Courtesy of Catherine Spiridonoff

نسبت طول به عرض نمای جنوبی ویلا 1.7 است که نزدیک به نسبت طلایی است. همچنین در بازشوهای این بنا، نسبت طول به عرض 1.58 است که این نسبت نیز نزدیک به نسبت طلایی است. 

تحلیلی بر معماری ویلای شماره 30 / کاترین اسپریدونف
Courtesy of Catherine Spiridonoff

Leave A Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *