مجموعه پذیرایی جان
جلال مشهدیفرد
موقعیت: مسقط
تاریخ: ۱۴۰۲
مساحت: ۲،۶۰۰ مترمربع
وضعیت: ساختهشده
کارفرما: مجموعه پذیرایی جان
اجرا: جواد و حسین مشهدیفرد
تیم اجرا: محسن محمدیان، حسین مشهدیفرد، مجتبی شاهمرادی
مشاوره طراحی در فاز ساختمان: حسین مشهدیفرد
مشاوره طراحی هاسپیتالیتی: علیرضا قهرمان
گرافیک: زهره بختیاری، سرور اسکندری
عکس: استودیو دیمن
تناسبات نمای ساختمان «جان» از خانه بروجردیها و خانه طباطباییهای کاشان الهام گرفته است، بناهایی ماندگار که داستانهایی عاشقانه و جاودانه در دل خود دارند. در «جان» نیز، همانطور که عشق الهی در هماهنگی و لطافت کالبد آدمی تجلی مییابد، این ساختمان همچون هزارتویی زنده، در طول روز با بازی نور جان میگیرد و شبها با نور خود به تاریکی حیات میبخشد. تناسبات عمودی این ساختمان نگاه مخاطب بنا یا عاشق روایت خویش را به سوی بالا هدایت میکند. این انتخاب معمارانه تاکیدی بر آن است که راز اصلی حیات و عشق در افقی فراتر از زمین، در آسمان نهفته است جایی که همواره به سوی آن کشیده میشویم.
معماری داخلی «جان» برداشتی شخصی از طراح بر اساس فلسفه عشق مولانا و بر مبنای حضور معشوق و عشق در ذهن عاشق، در سه محور Y ،X و Z بنا شده است، بهگونهای که ساختاری مرتبط و چندلایهای از قصهای در راستای این دیدگاه را به نمایش بگذارد. این سهگانگی، روایت معمارانه بنا را نیز تعریف میکند: فضای عمومی ساختمان بهعنوان ذهن عاشق (محور Y)، سالنهای اصلی پذیرایی مجموعه بهعنوان جایگاهی از حضور معشوق در ذهن عاشق (محور X)، و نور بهعنوان نماد نهایی عشق که در معماری جان، ذهن عاشق را غرق در روشنایی میکند (محور z).
طاق اصلی که در آکس اصلی ساختمان قرار گرفته، همچون محراب عاشق است؛ این طاق که از جنس آینه نیز است، جایگاهی برای معشوق در ذهن اوست. به همین خاطر، در سایر فضاهای «جان» که بیانگر فضای ذهنی عاشق هستند، طاقها در دل یکدیگر قرار گرفتهاند تا در هر لحظه و هر زاویه دید، یادآور معشوق باشند. در فضاهای منتسب به جایگاه معشوق نیز فرمهای دو نیمطاق، شکلی از آغوش را به تصویر میکشند، گویی افرادی که در آن فضا حضور دارند، در آغوش عاشقانه «جان» جای گرفتهاند. از سوی دیگر، اشعاری از مولانا با خط طراحیشده کوفی بنایی بر دیوارههای ساختمان کیوریت شدهاند تا همچون راوی این داستان عاشقانه، معنا و حس جاری در فضا را بیان کنند.
در طراحی جان سعی شده تا تعادل انرژی در ساختار این بنا نیز رعایت شود. در سمت راست ساختمان، فضاهای انتظار و بخشهای زنانه (یین) قرار دارند که بازتابی از سکون، پذیرش و عمق احساساتاند. در مقابل، سمت چپ ساختمان به فضاهای مدیریتی، خدماتی و بخشهای مردانه (یانگ) اختصاص یافته است که بیانگر حرکت، نظم و ساختار است. این تقسیمبندی، هماهنگی پویایی را در جریان انرژی ساختمان ایجاد کرده و بر توازن میان نیروهای متضاد و مکمل در معماری «جان» تاکید میکند.
زمینی که «جان» در آن بنا شده است، در گذشته، باغ توت بود، جایی که هر سال، شیره شیرین توتهای رسیده بر روی زمین در دل خاک نفوذ میکرد و گویی آن را از درون دگرگون میساخت. این زمین، خاطره آن شیرینی را در خود حفظ کرده است. از همینرو، ساختمان «جان» همچون گیاهی سپید از دل این زمین سیاه سر برآورده از تاریکی زمین، از لایههای پنهان گذشته، از جوهری که در خاک ریشه دوانده و آن را به سپیدی کشانده است. این بنا روایتگر همان تحولی است که عشق در قلب انسان میآفریند: از تاریکی به روشنایی، از خاک به جان.
پترن و سمبل طراحی ساختمان جان، نوعی از شمسه چلیپا است، دلیل استفاده از این فرم نیز بنا به آن است که کوچکترین جزء هستی یک نقطه است، که اگر آن را در مقیاس ذره بینی ببینیم، یک پیکسل و یک مربع دیده میشود. شمسه چلیپا در معماری «جان» لحظهای را به تصویر میکشد که یک پیکسل، به عنوان کوچکترین عنصر جهان، عزم آن را دارد تا به صفحهای وسیع تبدیل میشود. این همان استعارهای از عاشق است، آنکس که عشق را تجربه میکند، میل به گسترش، فراتر رفتن از خود، و پیوند با حقیقتی بزرگتر دارد. عشق در این دیدگاه، نیرویی لایتناهی است که عاشق را از محدودیتهای خود فراتر میبرد، او را از نقطهای کوچک به گسترهای بیکران میکشاند و به حقیقت هستی پیوند میدهد.
Jan Plaza
Innovative Corner Design (Jalal Mashhadi Fard)
Location:
Date: 2023
Status: Completed
Area: 2,600 sqm
Client: Jan Plaza
Construction: Javad & Hossein Mashhadifard
Construction Team: Mohsen Mohammadian, Hossein Mashhadifard, Mojtaba Shahmardari
Construction Consulting: Hossein Mashhadifard
Hospitality Design Consulting: Alireza Ghahreman
Graphic: Zohre Bakhtiari, Sorour Eskandari
Photo: Diman Studio
The proportions of the façade of “Jan” draw inspiration from the Tabatabaei and Broijerdi House in Kashan, an enduring architectural masterpiece that holds within its walls a timeless love story. In “Jan” just as divine love manifests in the harmony and delicacy of the human form the building breathes with the rhythm of light, coming alive during the day through an intricate play of illumination and bestowing radiance upon the night.
The interior architecture of “Jan” is a deeply personal interpretation by the designer rooted in Rumi’s philosophy of love. Structured along the three axes X, Y, and Z it embodies the presence of the beloved and the essence of love within the lover’s mind, unveiling a multi-layered architectural narrative that resonates with this perspective. This triadic structure defines the spatial storytelling of the building. The public spaces represent the lover’s mind along the Y-axis, the main reception halls embody the presence of the beloved within that mind along the X-axis, and light serves as the ultimate symbol of love immersing the lover’s consciousness in illumination along the Z-axis.
At the heart of the design the main arch along the central axis of the building acts as a mihrab for the lover, a sacred space of devotion. Clad in mirrors this arch symbolizes the presence of the beloved within the lover’s thoughts. Elsewhere in the building the arches are nested within each other, reinforcing a constant visual and spatial reference to the beloved from every angle and perspective. In spaces dedicated to the presence of the beloved twin semi-arches evoke the form of an embrace, creating an architectural expression of intimacy, inviting visitors to feel cradled within the loving arms of “Jan.”
Throughout the structure verses by Rumi inscribed in Kufic architectural script have been curated onto the walls, acting as poetic narrators that convey the profound emotions embedded in the space.
The design of “Jan” also seeks to achieve an equilibrium of energy within the building’s structure. The right side houses waiting areas and women’s sections Yin, embodying stillness, receptivity, and emotional depth, while the left side is dedicated to managerial and service areas as well as men’s sections Yang, representing movement, order, and structure. This spatial balance fosters a dynamic harmony reinforcing the interplay of complementary forces that shape the architectural essence of “Jan.”
The vertical proportions of the building guide the viewer’s gaze or the lover’s soul upward. This deliberate architectural gesture emphasizes the notion that the true secret of life and love lies beyond the earthly plane in the celestial realm drawing us ever toward the infinite.
The site upon which “Jan” stands was once a mulberry orchard where each year the sweet sap of ripened fruit seeped into the soil transforming it from within. The land has retained the memory of that sweetness. Thus “Jan” rises like a white blossom from the depths of the dark earth, emerging from the hidden layers of the past from the essence that has permeated the soil turning it to light. The building embodies the transformative power of love within the human heart, from darkness to illumination, from earth to spirit.
The architectural motif and emblem of “Jan” derive from a variation of the Shamseh Chalipa pattern. This form was chosen because the smallest unit of existence is a point which at a microscopic scale appears as a pixel or a square. In the architecture of “Jan” the Shamseh Chalipa captures the precise moment when a single pixel, as the most fundamental element of the universe, aspires to expand into an infinite plane. This concept serves as a metaphor for the lover, who upon experiencing love, feels an inherent urge to transcend their own limits and merge with a greater truth. Love in this vision is an infinite force that propels the lover beyond the confines of the self, guiding them from a single point to an endless expanse and ultimately uniting them with the essence of existence.