The Associated Press Report: Avant-garde Mosque angers hard-liners in Iran

گزارش آسوشیتدپرس از مسجد آوانگارد ولیعصر در تهران
برگرفته از پایگاه خبری فرارو (6 اسفند 1396)

مسجد ولیعصر / رضا دانشمیر، کاترین اسپریدونف
© AP Photo / Vahid Salemi

خبرگزاری آسوشیتدپرس طی گزارشی از تهران، به جنجال درباره مسجد جدید ولیعصر پرداخته و آن را آوانگارد (پیشگام) توصیف کرده است.

مسجد ولیعصر / رضا دانشمیر، کاترین اسپریدونف
© AP Photo / Vahid Salemi

به تازگی، مسجدی در تهران احداث شده است که با مساجد سنتی ایران تفاوت‌های ظاهری چشمگیری دارد: مسجد ولیعصر. این مسجد در مجاورت تئاتر شهر قرار دارد و معماری سنتی اسلامیِ دارای گنبد‌ و مناره‌های بلند را به چالش می‌کشد.

مسجد ولیعصر / رضا دانشمیر، کاترین اسپریدونف
© AP Photo / Vahid Salemi

ساختمان مسجد ولیعصر ۲۵ هزار مترمربع مساحت دارد و در یک چهارراه بزرگ در تهران، در کنار تئاتر شهر بنا شده و دارای کتابخانه، سالن مطالعه، کلاس و آمفی‌تئاتر است.

مسجد ولیعصر / رضا دانشمیر، کاترین اسپریدونف
© AP Photo / Vahid Salemi

معماران مسجد ولیعصر تهران، طراحی مناره‌های بلند و گنبد را رها کرده و شکل جدیدی از طراحی مسجد را انتخاب کرده‌اند؛ طراحی جدید شامل موج‌هایی متشکل از بتن و سنگ‌های خاکستری است. معماران می‌گویند این طراحی، ساختمان‌های مجاور را تکمیل کرده و یادآور سادگی صدر اسلام است.

مسجد ولیعصر / رضا دانشمیر، کاترین اسپریدونف
© AP Photo / Vahid Salemi

به گفته آسوشیتدپرس، ساختمان مسجد ولیعصر محافظه‌کاران را خشمگین کرده است، زیرا آن‌ها معماری این مسجد را بخشی از هجمه سکولار علیه جمهوری اسلامی می‌دانند. این خبرگزاری به گزارش وب‌گاه مشرق در این‌باره اشاره می‌کند، گزارشی که در آن، انحنای مسجد با کیپای یهودی مقایسه شده است و مقامات را به خاطر موافقت با ساخت این مسجد، متهم  به خیانت می‌کند. آسوشیتدپرس مدعی شده این مسجد به محل جدیدی برای نبرد فرهنگی بین تندرو‌ها و جامعه هنری ایران تبدیل شده است.

مسجد ولیعصر / رضا دانشمیر، کاترین اسپریدونف
© AP Photo / Vahid Salemi

معماران مسجد ولیعصر، رضا دانشمیر و همسرش، کاترین اسپریدونف هستند. دانشمیر ماه‌ها برای متقاعدکردن مسئولان تلاش کرده و به آن‌ها گفته است که احداث یک مسجد سنتی در آنجا، تناسبی با محل نخواهد داشت. او حتی درباره طرحش، در مقابل یک کمیته پارلمانی هم استدلال کرده است. دانشمیر گفت مقامات شهری اعتراض کردند و گفتند: «این شبیه یک مسجد نخواهد بود. شباهتی با شکل سنتی یک مسجد ندارد و بنابراین (طرح تو) انجام نخواهد شد.» او در ادامه، با اشاره به جوانان ایرانی که دارای عادت‌های اجتماعی غیرسنتی هستند و مکررا به محدوده این مسجد رفت‌وآمد می‌کنند، گفت من توضیح دادم که مخاطبان واقعی این مسجد چه کسانی هستند و نهایتا موفق شدم که آن‌ها را متقاعد کنم. وی افزود: «ما می‌خواستیم که این یک پروژه پیشگام باشد، نه یک پروژه محافظه‌کار و مرتجع.»

مسجد ولیعصر / رضا دانشمیر، کاترین اسپریدونف
© AP Photo / Vahid Salemi

کاترین اسپریدونوف، شریک دانشمیر در طراحی مسجد، اشاره کرد که مسجد اندازه‌ها و اشکال گوناگونی دارد؛ اولین مسجدی که در زمان پیامبر ساخته شد، یک مسجد ساده و بدون گنبد یا مناره بود. گنبد و نیز مناره که در معماری کافران و مسیحیان، در طول قرن‌ها قبل از ظهور اسلام استفاده می‌شد، بعد‌ها وارد معماری مساجد شد. در گذشته، مؤذن از طریق پله‌های مارپیچ، به بالای مناره می‌رفت تا اذان بگوید، اما امروزه، این کار در جهان اسلام انجام نمی‌شود، زیرا اغلب مساجد اکنون به بلندگو‌هایی مجهز هستند. البته بنا به ادعای آسوشیتدپرس، این استدلال از دید محافظه‌کاران معتبر نیست.

مسجد ولیعصر / رضا دانشمیر، کاترین اسپریدونف
© AP Photo / Vahid Salemi

نیما برزویی، دانشجوی ۱۸ ساله، اذعان کرد که او در ابتدا متوجه نبود که ساختمان، شامل یک مسجد هم می‌شود. اما او گفته با این ایده موافق است و «جنبه معنوی یک مسجد، مهم‌تر از معماری آن است.»

مسجد ولیعصر / رضا دانشمیر، کاترین اسپریدونف
© AP Photo / Vahid Salemi

علی‌رغم تمامی بحث‌ها، ساخت مسجد ولیعصر پس از ۱۰ سال و با هزینه ۱۶ میلیون دلار، به پایان رسیده است و انتظار می‌رود ظرف چند ماه آینده، به روی عموم باز شود.

مسجد ولیعصر / رضا دانشمیر، کاترین اسپریدونف
© AP Photo / Vahid Salemi

Leave A Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *